• İnsan Bilgisayar Etkileşimi (İBE) Labı
• Kullanılabilirlik Nedir? Kullanılabilirlik Testi nasil yapilir?
• Test Sırasında Kullanılabilecek Araçlar ve Yazılımlar
• İBE Labı Kullanım Prosedürü
• İBE Labı Çalışma Saatleri
• İBE Lab Programı
• İBE Lab Istatistikleri
• İBE Laboratuvarı Kullanım Talebi Formu
• İletişim

Kullanılabilirlik Nedir?

Türk Standartlari Enstitüsü'nün tanımladığı ISO 9241 no'lu standardın bir bölümü olan Kullanılabilirlik kılavuzuna göre; kullanılabilirlik, bir ürünün belirli kullanıcılar tarafından belirli amaçlarla etkili, verimli ve belirli bir kullanım çerçevesinde memnuniyetle kullanabilme derecesi olarak tanımlanmaktadır.

Bir ürünün etkili olarak kullanılması, kullanıcıların belirli amaçlardaki doğruluk ve bütünlüge ulaşması, verimli olarak kullanılmasi ise ulaşılan amaçlarin doğruluk ve bütünlügü için harcanan kaynakların ölçülmesi ile değerlendirilir.

Bu standarda göre Kullanılabilirlik Çalışmalarının temel bileşenleri olan memnuniyet, kullanıcı, görev ve amaç tanımları aşağıdaki gibi yapılmaktadır.

Memnuniyet: Kullanım zorluklarından uzak olma ve ürün kullanımındaki pozitif tutumlar

Kullanıcı: Arayüzle etkileşen kişi

Görev: Amaca ulaşmak için gerekli faaliyetler

Amaç/Amaçlanan çikti : Kullanıcının başarmasını istediği faaliyet

Kullanılabilirlik testi nedir?

Kullanılabilirlik Testi, kullanılabilirliğinin değerlendirilmesi istenen arayüzün belirlenen hedef kitlede belirlenen görevlerin yaptırılmasi ve bu süreçte kullanıcıdan verimlilik, etkililik ve memnuniyet değerlerinin alınmasıdır.

Hedef kitle yani kullanıcılar belirlendikten sonra, testi yapılacak arayüzde en çok kullanılan ve/veya az kullanılmasina rağmen erişilmesi önemli olan bilgilere ulaşma görevlerini gerçekleştirmeleri istenerek arayüzün kullanılması sağlanır.

BİDB İnsan Bilgisayar Etkileşimi Araştırma ve Uygulama Laboratuvarı'nda aşağida belirtilen adımlar kapsaminda Kullanılabilirlik testleri gerçekleştirilmektedir.

Kullanılabilirlik Çalışmasında Uygulanan Adımlar

Kullanılabilirlik Testi öncesinde; kullanılabilirlik çalişmasi yapılacak arayüz belirlendikten sonra,

· bu çalisma sırasında kullanılacak araçlar belirlenir (örn. anketler).

· hedef kullanıcı grubu belirlenir.

· hedef kullanicıların yapacakları görevler belirlenir.

Bu dört ana bileşen belirlendikten sonra test aşamasına geçilir. Eğer kullanılacak araçlar içinde kullanıcının arayüzü kullanmadan önceki tutumunu veya bilgisini ölçmek için bir anket belirlenmiş ise teste başlamadan hemen önce kullanıcıya doldurması için verilir. Bunun ardından kullanıcıya teker teker görevler verilir. Her görev için görevi başarıp başaramadığı, yaptığı hata sayısı, süre bilgileri tutulur.

Test aşamasında kullanıcıdan sesli düsünmesi istenir, böylece arayüzle ilgili nerelerde sorun yaşadığı ve arayüz hakkında ne düsündügü öğrenilir. Test aşamasında kullanıcının hareketleri ve söyledikleri testi uygulayan kişi tarafından kaydedilir. Test bitiminde kullanıcının arayüz hakkındaki memnuniyetini öğrenmek için memnuniyet anketi verilir.

Bununla beraber yukarıda bahsedilen kullanılabilirlik yöntemlerine ek olarak bu testleri yaparken göz izleme cihazlari da kullanılabilmektedir. Böylece hem arayüz tasarımı hem de sayfayı kullanırken kullanıcının yönelimleri hakkında somut istatistiksel veri elde edilmektedir.

Göz izleme cihazı ile kullanicının nereye, ne kadar süre ve kaç kere baktığına, anlık ve geçmis dikkatinin nerede yoğunlaştığına, niyetine, zihinsel durumuna ilişkin bilgi sağlanmaktadır.

Test sonrasında, bütün veriler toplanarak analiz programları ile değerlendirilmektedir.